ชมรมดาราศาสตร์และมวลเมฆ จ.ราชบุรี: เขตอนุรักษ์ท้องฟ้ามืด

แสดงบทความที่มีป้ายกำกับ เขตอนุรักษ์ท้องฟ้ามืด แสดงบทความทั้งหมด

วันจันทร์ที่ 20 มีนาคม พ.ศ. 2566

บันทึกไว้ในปูม "มหกรรมท่องเที่ยวดูดาวครั้งแรกไทยของประเทศไทย"

เมื่อวันเสาร์ที่ 18 มีนาคม 2566 มีการจัด "Dark Sky Star Party" มหกรรมท่องเที่ยวดูดาวครั้งแรกของประเทศไทย ที่อุทยานแห่งชาติผาแต้ม จ.อุบลราชธานี นับเป็นก้าวสำคัญของวงการดาราศาสตร์ไทยที่น่าชื่นชมยินดียิ่งนัก และอยู่ในสมัยเรา ถึงแม้ผมจะไม่ได้มีโอกาสไปเข้าร่วมวาระแห่งประวัติศาสตร์นี้ ก็ขอแอบเก็บข้อมูลบันทึกไว้ในปูม เผื่อจะได้มีโอกาสนำรูปแบบมาจัดสเกลเล็ก ๆ ที่ จ.ราชบุรีบ้านของผมบ้าง

สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) (NARIT) ร่วมกับ อุทยานแห่งชาติผาแต้ม และการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) จัด มหกรรมท่องเที่ยวดูดาว ครั้งยิ่งใหญ่ของประเทศไทย “Dark Sky Star Party” ประเดิมครั้งแรกในประวัติศาสตร์ ณ อุทยานแห่งชาติผาแต้ม (อุทยานท้องฟ้ามืดในประเทศไทย) จ.อุบลราชธานี เป็นโอกาสให้ทุกคนได้สัมผัสความมหัศจรรย์ของท้องฟ้ายามค่ำคืน ในเขตอุทยานท้องฟ้ามืดที่มีทัศนวิสัยท้องฟ้าดีที่สุดแห่งหนึ่งของไทย โดยจัดในค่ำคืนวันเสาร์ที่ 18 มี.ค.2566 เวลา 17:00-23:00 น.

เนื้อหา

ผังการจัดงาน
มีกิจกรรมอะไรบ้าง
Glow in the dark wisdom forest
คาราวานกล้องโทรทรรศน์
การสังเกตการณ์วัตถุท้องฟ้าผ่านกล้องสองตา
ถ่ายภาพกับกลุ่มดาวและวาดภาพด้วยแสง
Night Nature Walk
กิจกรรมพิเศษ
กิจกรรมประกอบอื่น ๆ
สรุปท้ายเรื่อง

ผังการจัดงาน

ภาพรวมการจัดงาน ก็จะประกอบไปด้วยลานกางเต็นท์ จำนวน 3 แห่ง ที่จอดรถ จุดที่เป็น Landmark ได้แก่ เสาเฉลียง ผาหมอน และผาแต้ม ลานจัดกิจกรรมหลักอยู่บริเวณผาแต้ม

มีกิจกรรมอะไรบ้าง

ในงานมหกรรมท่องเที่ยวดูดาวในครั้งนี้ จัดให้มีกิจกรรมต่าง ๆ ได้แก่

Zone 1 : Glow in the dark wisdom forest
Zone 2 : คาราวานกล้องโทรทรรศน์
Zone 3 : การสังเกตการณ์วัตถุท้องฟ้าผ่านกล้องสองตา
Zone 4 : ถ่ายภาพกับกลุ่มดาวและวาดภาพด้วยแสง
Zone 5 : Night Nature Walk
กิจกรรมพิเศษ

เทคนิคการดูดาวด้วยตาเปล่า
Workshop เทคนิคการถ่ายภาพดาราศาสตร์เบื้องต้น

Glow in the dark wisdom forest

เป็นกิจกรรมเรียนรู้เรื่องราวป่าไม้อันเป็นพื้นฐานของชีวิตและภูมิปัญญา ชมนิทรรศการภูมิปัญญาจากผืนป่าในบรรยากาศป่าเรืองแสง เข้าร่วมพิธีชงชา (Herbal tea ceremony) เพื่อเชื่อมต่อพลังธรรมชาติ และภูมิปัญาบรรพบุรุษเข้าสู่ตัวคุณ

คาราวานกล้องโทรทรรศน์

สัมผัสประสบการณ์ดูดาวผ่านกล้องโทรทรรศน์นานาชนิด จากสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ โรงเรียนเครือข่าย และนักดาราศาสตร์สมัครเล่น

กล้องโทรทรรศน์กว่า 30 ตัวกำลังชี้ไปที่ดาวศุกร์

การสังเกตการณ์วัตถุท้องฟ้าผ่านกล้องสองตา

สนุกกับการดูดาวและวัตถุท้องฟ้านานาขนิดด้วยตัวเอง ผ่านแอพพลิเคชั่นดูดาว และอุปกรณ์พื้นฐานทางดาราศาสตร์

ถ่ายภาพกับกลุ่มดาวและวาดภาพด้วยแสง

สรรค์สร้างภาพเขียนแสงไฟยามค่ำคืน พร้อมดาวน์โหลดภาพกลับบ้านได้เลย

Night Nature Walk

สำรวจภาพเขียนสีและความงามของธรรมชาติยามค่ำคืน โดยแบ่งเป็น 2 รอบ คือ 19:00 น. และ 21:00 น.

กิจกรรมพิเศษ
เทคนิคการดูดาวด้วยตาเปล่า และ Workshop เทคนิคการถ่ายภาพดาราศาสตร์เบื้องต้น

กิจกรรมประกอบอื่น ๆ

บรรยากาศ red market ในงาน : ตลาด food truck วินเทจ สุดแสนอบอุ่น ภายใต้เขตอนุรักษ์ท้องฟ้ามืด ทุกร้านพร้อมใจกันตกแต่งด้วยหลอดไฟสีแดง ซึ่งเป็นสีที่รบกวนสายตา และระบบนิเวศน้อยที่สุด เป็นตลาดที่ชิค ชิล และอาหารอร่อยมาก

สรุปท้ายเรื่อง

การจัดมหกรรมท่องเที่ยวดูดาวครั้งยิ่งใหญ่ “Dark Sky Star Party” ซึ่งถือเป็นครั้งแรกของประเทศไทย จากการแสดงความคิดเห็นในโซเซียลมีเดียต่าง ๆ ล้วนชื่นชมว่า จัดได้ดีมาก ทำให้เรื่องดาราศาสตร์เป็นเรื่องที่น่าสนใจ หลายท่านก็โพสต์เสียดายว่าไม่ได้ไปร่วมเพราะอยู่ไกล อยากให้มีจัดกิจกรรมอย่างนี้ ในภาคอื่น ๆ บ้าง

สำหรับเรื่องที่ต้องปรับปรุงแก้ไขก็คือ พื้นที่กางเต็นท์ มีห้องอาบน้ำและห้องสุขา ให้บริการน้อยไปหน่อย ไม่เพียงพอที่จะรับนักท่องเที่ยวสายแคมป์คราวเดียวกันจำนวนมากได้

งานนี้ ถือว่าเป็นความสำเร็จของสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) (NARIT) ที่สามารถผลักดันให้คนไทยหันมาสนใจดาราศาสตร์และทำให้ผู้คนได้รู้จักและรับรู้ ความสำคัญของเขตอนุรักษ์ท้องฟ้ามืด ที่จะช่วยลดมลพิษทางแสง ได้สำเร็จ และเช่นเดียวกัน ย่อมเป็นความสำเร็จของหน่วยงานสนับสนุนสำคัญด้วย ก็คือ อุทยานแห่งชาติผาแต้ม และการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.)

นับเป็นก้าวแรกที่สำคัญของวงการดาราศาสตร์ของประเทศไทยสืบต่อไป

********************

รวบรวมและเรียบเรียงโดย

ชมรมดาราศาสตร์และมวลเมฆ จ.ราชบุรี

20 มี.ค.2566

ที่มาข้อมูล

อุทยานแห่งชาติผาแต้ม Phataem National Park. (19 มี.ค.2566). เฟสบุ๊คบุคคลสาธารณะ. [Online]. Available : https://www.facebook.com/pt074. [2566 มีนาคม 20].
Wirati Keeratikanchai. (19 มี.ค.2566). เฟสบุ๊คส่วนตัว. [Online]. Available : https://www.facebook.com/wirati. [2566 มีนาคม 20].
NARIT สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ. (19 มี.ค.2566). เพจเฟสบุ๊ค. [Online]. Available : https://www.facebook.com/NARITpage. [2566 มีนาคม 20].
NARIT สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ. (24 ก.พ.2566). เพจเฟสบุ๊ค. [Online]. Available : https://www.facebook.com/NARITpage. [2566 มีนาคม 20].

วันพฤหัสบดีที่ 5 มกราคม พ.ศ. 2566

เขตท้องฟ้ายามค่ำคืนในเมือง : ราตรีประดับดาว

เมื่อต้นเดือน ก.ย.2565 สมาคมท้องฟ้ามืดนานาชาติ (International Dark-Sky Association : IDA) ได้ให้การรับรอง สวนสาธารณะ Parc du Mont-Bellevue เป็น เขตท้องฟ้ายามค่ำคืนในเมือง (Urban Night Sky Place :UNSP) แห่งแรกของประเทศแคนาดา และนับเป็นสวนสาธารณะแห่งที่ 5 ของแคนาดา ที่เป็นเขตท้องฟ้ามืดนานาชาติ (International Dark Sky Place)

ท้องฟ้ายามค่ำคืนที่เต็มไปด้วยดวงดาวของเมืองเชอร์บรูค ประเทศแคนาดา

เจ้าของภาพ Johanne Roby/Remi Bouche

ที่มาของภาพ (UNE OASIS DE NUIT ÉTOILÉE EN MILIEU URBAIN. 2566)

เนื้อหา

คืนท้องฟ้ายามค่ำคืนให้ชาวเมืองและสรรพสัตว์
เขตท้องฟ้ายามค่ำคืนในเมือง คืออะไร
ขอเป็นแค่เขตท้องฟ้าที่มีคุณภาพก็พอ
ราตรีประดับดาว
เราทำได้

คืนท้องฟ้ายามค่ำคืนให้ชาวเมืองและสรรพสัตว์

สวนสาธารณะ Parc du Mont-Bellevue อยู่ในเมืองเชอร์บรูค ตั้งอยู่ทางตอนใต้ของรัฐควิเบก ประเทศแคนาดา มีประชากรประมาณ 200,000 คน เป็นสวนสาธารณะที่ใหญ่ที่สุดในเมืองและมีพื้นที่ 1.59 ตร.กม. โดยมียอดเขาสองแห่ง คือ ยอดเขาเบลล์วิว สูงจากระดับน้ำทะเล 333 เมตร และ ยอดเขา JS Bourque สูงจากระดับน้ำทะเล 365 เมตร พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นป่า มีพื้นที่ชุ่มน้ำและที่อยู่อาศัยของสัตว์น้ำ และพันธุ์พืชกว่า 400 สายพันธุ์ รวมทั้งสัตว์ป่าอีกกว่า 100 สายพันธุ์ ซึ่งปัจจุบันมีหลายสิบชนิดกำลังใกล้สูญพันธุ์

สถานที่ตั้งของสวนสาธารณะ อยู่ในใจกลางเมืองเชอร์บรูค และใกล้กับวิทยาเขตของ Université de Sherbrooke มีประชากรไปใช้บริการสวนสาธารณะเป็นจำนวนมาก ทางผู้บริหารเมืองพยายามสร้างความตระหนักแก่ชาวเมืองให้เล็งเห็นถึงมลพิษทางแสงจากไฟประดิษฐ์ในเขตเมือง โดยรณรงค์ให้มีการออกแบบและสร้างกฏหมายเพื่อควบคุมแสงไฟประดิษฐ์กลางแจ้ง ไม่ให้ส่องแสงเรืองกระทบต่อสภาพความมืดของท้องฟ้าในยามค่ำคืน เพื่อให้ชาวเมืองเชอร์บรูค สามารถเชื่อมต่อและสัมผัสกับท้องฟ้ายามค่ำคืนที่มีคุณภาพได้อีกครั้ง และยังเป็นการช่วยอนุรักษ์สายพันธ์ุสัตว์และพืชต่าง ๆ ให้กลับคืนสู่ระบบนิเวศน์ที่มีเวลากลางคืนตามธรรมชาติที่แท้จริง

ตัวอย่าง : แสงไฟประดิษฐ์ของเมืองที่ขาดการควบคุม
ชาวเมืองไม่มีโอกาสเห็นราตรีประดับดาว

เขตท้องฟ้ายามค่ำคืนในเมือง คืออะไร

เขตท้องฟ้ายามค่ำคืนในเมือง (Urban Night Sky Place :UNSP) หมายถึง พื้นที่ที่เป็นสวนสาธารณะ พื้นที่โล่ง พื้นที่กลางแจ้ง หรือพื้นที่คล้าย ๆ กันที่ตั้งอยู่ในเขตเมือง เขตเทศบาล หรือเขตปกครองตนเอง อยู่ใกล้สภาพแวดล้อมของเมืองใหญ่ แต่มีการวางแผนและออกแบบควบคุมมลพิษทางแสงไม่ให้กระจายขึ้นสู่ท้องฟ้า เพื่อให้พลเมืองได้เพลิดเพลินและสัมผัสกับท้องฟ้ายามค่ำคืนที่เต็มไปด้วยดวงดาว และเพื่อปกป้องและเคารพความหลากหลายทางชีวภาพของสรรพสัตว์ อีกทั้งยังเป็นผลดีต่อสุขภาพของมนุษย์เอง พื้นที่เขตท้องฟ้ายามค่ำคืนในเมืองนี้ ต้องเป็นพื้นที่ที่สามารถเข้าถึงได้ง่ายด้วยการเดินเท้า จักรยาน การขนส่งสาธารณะ หรือรถยนต์

ขอเป็นแค่เขตท้องฟ้าที่มีคุณภาพก็พอ

ที่เอาเรื่องการสร้างพื้นที่บางส่วนของเมืองให้เป็น "เขตท้องฟ้ายามค่ำคืนที่มีคุณภาพ" ของต่างประเทศมาเล่าให้ฟังนี้ เพราะผมคิดว่า ในหลาย ๆ เมืองของประเทศไทย น่าจะสร้างได้ เพราะทุก ๆ เมืองมักจะมีสวนสาธารณะในเขตเมือง เพื่อใช้เป็นสถานที่พักผ่อนของชาวเมือง และเป็นปอดของเมืองอยู่แล้ว เพียงแค่ออกมาตรการควบคุมมลพิษทางแสงอีกหน่อย ก็จะทำให้ท้องฟ้าบางส่วนในเมืองนั้น ๆ เป็นท้องฟ้าที่มีคุณภาพ ดังเช่น สวนสาธารณะในเมืองเชอร์บรูค

สำหรับเมืองที่ผมอยู่ ผมพยายามเล่าเรื่องให้ผู้คนหลากหลายสาขาอาชีพที่ผมรู้จัก รวมทั้งผู้ที่มีอำนาจในการบริหารเมือง ฟัง เกี่ยวกับมลพิษทางแสง โดยเฉพาะแสงไฟในเมืองที่ขาดการควบคุม รวมทั้งเล่าเรื่องความพยายามที่จะสร้างเขตอนุรักษ์ท้องฟ้ามืด ของสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (สดร.) ให้ฟังด้วย

ทุกคนก็ฟัง แต่ดูเหมือนจะไม่ค่อยมีใครให้ความสนใจและใส่ใจเป็นพิเศษ เมืองที่ผมอยู่ จึงเป็นเมืองที่เต็มไปด้วยแสงไฟประดิษฐ์ในยามค่ำคืน ส่องสว่างจ้าขึ้นบนท้องฟ้า เปิดทั้งคืนไม่มีการควบคุม ถึงเวลาที่ไม่ใช้ประโยชน์แล้วก็ไม่ปิด สิ้นเปลืองพลังงานและทำให้โลกร้อนขึ้น บนท้องฟ้าบ้านผม เห็นได้แค่ดวงจันทร์,ดาวเคราะห์ และดาวสว่างเพียงไม่กี่ดวง ท้องฟ้าถูกแสงเรืองของเมืองส่องแสงกลบหมด การจะทำให้เมืองทั้งเมืองมีท้องฟ้าที่มืดนั้น ต้องทำให้ทุกคน ทุกฝ่าย มีความเข้าใจ และร่วมมือกัน แต่มันทำได้ยากมากครับ

ราตรีประดับดาว

การทำให้พื้นที่บางส่วนของเมือง เป็นเขตท้องฟ้ายามค่ำคืนที่มีคุณภาพ ยามราตรีบนท้องฟ้าพอมีดวงดาวประดับให้เห็นบ้าง น่าจะง่ายกว่าการทำเมืองทั้งเมืองให้มีท้องฟ้ามืด สวนสาธารณะ Parc du Mont-Bellevue ที่กล่าวมา นับเป็นตัวอย่างที่ดีของผู้บริหารเมืองและความร่วมมือของชาวเมือง ที่ตระหนักถึงมลพิษทางแสงที่นับวันจะมากขึ้นเรื่อย ๆ ถึงคราวจำเป็นแล้วที่จะต้องคืนพื้นที่บางส่วนของเมือง และกันไว้ให้เป็นเขตท้องฟ้ายามค่ำคืนในเมือง ต่อไป

การสร้างเขตท้องฟ้ายามค่ำคืนในเมือง (UNSP) คือ โครงการหนึ่งที่ IDA พยายามสร้างขึ้นในเมือง อย่างน้อยผู้คนที่มีชีวิตอยู่ในเมืองก็จะได้เห็นท้องฟ้ายามราตรีที่ประดับด้วยดวงดาวบ้าง ไม่ต้องออกเดินทางไกล ๆ ไปยังพื้นที่นอกเมืองในเขตท้องฟ้ามืด (Dark Sky Place)

อนุสรณ์สถานแห่งชาติ Timpanogos Cave พื้นที่ขนาด 1.01 ตร.กม.
ทางตอนเหนือของรัฐยูทาห์ สหรัฐอเมริกา
ได้รับการประกาศเป็นเขตท้องฟ้ายามค่ำคืนในเมือง
ที่มาของภาพ (International Dark-Sky Association. 2563)

เราก็ทำได้

เมืองหลาย ๆ แห่งในประเทศไทย มีทั้งเมืองที่เจริญมากที่สุดไปจนถึงเมืองที่กำลังจะเจริญ หากคณะผู้บริหารเมืองและชาวเมืองแต่ละเมือง มีความเข้าใจเรื่องมลพิษทางแสงแล้ว การสร้าง"เขตท้องฟ้ายามค่ำคืนในเมือง" ก็ไม่ใช่เรื่องยากอีกต่อไป เราก็ทำได้เหมือนที่เขาทำกัน

ลองช่วยกันทำนะครับ เริ่มต้นจากการควบคุมมลพิษทางแสงในบ้านเราเสียก่อน แล้วค่อย ๆ ชักชวนเพื่อนบ้าน ขยายต่อไปยังชุมชน หมู่บ้าน ตำบล และเมือง ในโอกาสต่อไป

บทความที่เกี่ยวข้อง

*******************

รวบรวมและเรียบเรียงโดย

พลตรี ดร.สุชาต จันทรวงศ์

ชมรมดาราศาสตร์และมวลเมฆ จ.ราชบุรี

6 ม.ค.2566

ที่มาข้อมูลและภาพ

Ashley Wilson. (2565). Parc du Mont-Bellevue Becomes Canada’s First Urban Night Sky Place. [Online]. Available : https://www.darksky.org/parc-du-mont-bellevue-becomes-canadas-first-urban-night-sky-place/. [2566 มกราคม 4].
International Dark-Sky Association. (2561). Urban Night Sky Places. [Online]. Available : https://www.darksky.org/our-work/conservation/idsp/unsp/. [2566 มกราคม 5].
International Dark-Sky Association. (2563). Timpanogos Cave National Monument (U.S.). [Online]. Available : https://www.darksky.org/our-work/conservation/idsp/unsp/timpanogos-cave-national-monument/. [2566 มกราคม 6].
UNE OASIS DE NUIT ÉTOILÉE EN MILIEU URBAIN. (2566). UNE OASIS DE NUIT ÉTOILÉE À SHERBROOKE. [Online]. Available : https://www.oasisnuitetoilee.org/. [2566 มกราคม 5].

วันจันทร์ที่ 25 เมษายน พ.ศ. 2565

(ค้นหา) สถานที่ดูดาวในราชบุรี ตอนที่ 4 : ก้าวแรกที่สวนผึ้ง และการตามหารัตติกาลที่หายไป

คืนวันที่ 23-24 เม.ย.2565 ชมรมดาราศาสตร์และมวลเมฆ จ.ราชบุรี ได้มีในโอกาสร่วมสังเกตการณ์การฝึกถ่ายภาพดาราศาสตร์และทางช้างเผือกภาคปฏิบัติของ อ.วิรติ กีรติกานต์ชัย จากชมรมคนรักในดวงดาว (Starry Night Lover Club) ณ อ่างเก็บน้ำบ้านตะเคียนทอง อ.สวนผึ้ง จ.ราชบุรี และยังได้พบ อ.สุรชัย ท้วมสมบูรณ์ และท่านพฤฒิ เกิดชูชื่น ที่ปรึกษาสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) และคณะ หารือเรื่องการสร้างเขตท้องฟ้ามืดใน จ.ราชบุรี อีกด้วย

เนื้อหา

เริ่มก้าวแรกที่สวนผึ้ง สัญญาณที่ดี
การสร้างเขตอนุรักษ์ท้องฟ้ามืดในพื้นที่ จ.ราชบุรี
รัตติกาลที่หายไป (Losing The Dark)
สัปดาห์ท้องฟ้ามืดสากลปี 2565
เปิดใจให้กว้าง

อ่างเก็บน้ำบ้านตะเคียนทอง
ต.ตะนาวศรี อ.สวนผึ้ง จ.ราชบุรี

เริ่มก้าวแรกที่สวนผึ้ง สัญญาณที่ดี

คณะของ อ.วิรติ กีรติกานต์ชัย เดินทางมาจากกรุงเทพฯ ถึงอ่างเก็บน้ำบ้านตะเคียนทอง ค่อนข้างดึก เลยเวลาตามกำหนดหลายชั่วโมง ผมรู้จัก อ.วิรติฯ (อาจารย์โอ) ทางโซเซียลมีเดีย เพิ่งได้พบตัวจริง ๆ ครั้งนี้เป็นครั้งแรก ผมกล่าวคำขอบคุณท่านที่ช่วยนำผู้เข้ารับการอบรมฯ มาฝึกปฏิบัติในพื้นที่ จ.ราชบุรี โดยหวังไว้ในใจว่า จะทำให้ชาวราชบุรีได้รู้ว่า "พื้นที่ธรรมชาติที่สวยงามและมีสภาพท้องฟ้าที่มืดของ อ.สวนผึ้ง และ อ.บ้านคา มีศักยภาพเพียงพอที่จะพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงดาราศาสตร์ได้" ซึ่งหากส่งเสริมและพัฒนาได้สำเร็จจะทำให้ อ.สวนผึ้ง และบ้านคา มีกิจกรรมการท่องเที่ยวได้ตลอดทั้งปี นอกจากนั้นก็ยังหวังว่าจะได้ภาพทางช้างเผือกสวย ๆ จากอ่างเก็บน้ำบ้านตะเคียนทอง จะได้ไปอวดโฉมในโลกออนไลน์อย่างจังหวัดอื่น ๆ เขาบ้าง

อาจารย์โอ กล่าวกับผมว่า หากมีคนราชบุรีที่สนใจที่อยากถ่ายภาพดาราศาสตร์และทางช้างเผือก รวมกลุ่มกันได้พอสมควร ท่านยินดีที่จะเดินทางมาสอนให้ที่ราชบุรีเลย ทั้งภาคทฤษฎีและปฏิบัติ

กำหนดการฝึกภาคปฏิบัติของ อ.วิรติ กีรติกานต์ชัย
ในพื้นที่ อ.สวนผึ้ง จ.ราชบุรี

อ.วิรติ กีรติกานต์ชัย (คนขวา)

อาจารย์ พลอากาศตรี ฐากูร เกิดแก้ว (คนซ้าย)

อ.วิรติ กีรติกานต์ชัย (คนขวา)

การสร้างเขตอนุรักษ์ท้องฟ้ามืดในพื้นที่ จ.ราชบุรี

ช่วงเช้าของวันอาทิตย์ที่ 24 เม.ย.2564 ผมได้มีโอกาสได้พบกับ อ.สุรชัย ท้วมสมบูรณ์ และท่านพฤฒิ เกิดชูชื่น ที่ปรึกษาสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) (NARIT) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม และคณะ ซึ่งท่านได้พยายามรณรงค์เรื่องการสร้างเขตอนุรักษ์ท้องฟ้ามืด (Dark Sky Place) ในประเทศไทย เพื่อลดมลภาวะทางแสงที่มันกำลังทำลายสุขภาพมนุษย์ สัตว์ สิ่งมีชีวิต และสิ่งแวดล้อมบนโลกของเราอยู่ ท่านได้เชิญชวนให้ ชมรมดาราศาสตร์และมวลเมฆ จ.ราชบุรี เป็นแกนหลักช่วยประสานงานเรื่องการสร้างเขตอนุรักษ์ท้องฟ้ามืดในพื้นที่ จ.ราชบุรี ซึ่งทางชมรมฯ ตอบตกลงและยินดีที่จะช่วยดำเนินการในเรื่องนี้อย่างเต็มกำลัง

หารือเรื่องการสร้างเขตอนุรักษ์ท้องฟ้ามืดใน จ.ราชบุรี
ลาทอสคาน่า รีสอร์ท อ.สวนผึ้ง จ.ราบุรี

เขตอนุรักษ์ท้องฟ้ามืดในประเทศไทย แบ่งออกเป็น 4 ประเภท ได้แก่ 1) อุทยานท้องฟ้ามืด 2) ชุมชนอนุรักษ์ท้องฟ้ามืด 3) เขตอนุรักษ์ท้องฟ้ามืดในพื้นที่ส่วนบุคคล และ 4) เขตอนุรักษ์ท้องฟ้ามืดในพื้นที่ชานเมือง ท่านใดสนใจและต้องการทราบรายละเอียดเพิ่มเติมสามารถลิงค์เข้าไปดูได้ที่ เขตอนุรักษ์ท้องฟ้ามืด (Dark Sky)

รัตติกาลที่หายไป (Losing The Dark)
ทางที่ปรึกษา NARIT ได้มอบคลิบวิดีโอเรื่อง "รัตติกาลที่หายไป (Losing The Dark)" เพื่อให้ทางชมรมฯ ช่วยเผยแพร่ให้คนราชบุรีและบุคคลทั่วไปได้รับทราบ เรื่องมลภาวะทางแสง โดยมีความยาวเพียง 6 : 25 นาที ซึ่งเป็นวิดีโอที่จัดทำโดยสมาคมท้องฟ้ามืดสากล (International Dark-Sky Association : IDA) เผยแพร่เป็นสาธารณะ นำมาใส่คำบรรยายภาษาไทยโดย อ.สุรชัย ท้วมสมบูรณ์ ที่ปรึกษาสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) วัตถุประสงค์เพื่อรณรงค์และให้ความรู้แก่คนไทยได้หันมาตระหนักเรื่องมลภาวะทางแสง (Light Pollution) และช่วยกันควบคุมและป้องกันไม่ให้แสงไฟสว่างเรืองขึ้นไปบนท้องฟ้า (Sky Glow) ลองชมกันดูนะครับ

สัปดาห์ท้องฟ้ามืดสากลปี 2565
ช่วงนี้ อยูู่ในช่วงของ "สัปดาห์ท้องฟ้ามืดสากลปี 2565 (International Dark Sky Week 2022)" ซึ่งจัดขึ้นระหว่างวันที่ 22-30 เม.ย.2565 ภายใต้แคมเปญ "Discover the Night" โดย สมาคมท้องฟ้ามืดสากล (International Dark-Sky Association - IDA) หากท่านใดต้องการทราบเรื่องราวเกี่ยวกับ Dark Sky สามารถอ่านเพิ่มเติมได้ ในบทความด้านล่างเหล่านี้

อ่านเพิ่มเติม

เปิดใจให้กว้าง
สิ่งสำคัญที่จะเป็นอุปสรรคในการพัฒนาเขตอนุรักษ์ท้องฟ้ามืด ก็คือ การที่มนุษย์ไม่ยอมเปิดใจรับฟังและยอมรับความรู้ที่เป็นสากลและเป็นวิทยาศาสตร์ มลภาวะทางแสงกำลังคุกคามสุขภาพและความเป็นอยู่ของทุกชีวิตบนโลกนี้ หากเราเรียนรู้ที่จะแก้ไขมันจริง ๆ เราจะพบทางเลือก 2 ทางระหว่างการสูญเสียพลังงานด้วยการส่องไฟขึ้นไปบนฟ้า หรือ เรียนรู้ที่จะใช้ไฟฟ้าอย่างรับผิดชอบต่อทุกชีวิตบนโลกใบนี้

มลภาะวะทางแสงเป็นปัญหาที่เราทุกคนต้องช่วยกันแก้ไข ถ้าเราร่วมมือกัน เราก็สามารถนำท้องฟ้าที่สวยงามยามราตรีกลบมาสู่โลกได้อีกครั้ง

ช่วยกันตามหารัตติกาลที่หายไป

*********************
พลตรี ดร.สุชาต จันทรวงศ์
ชมรมดาราศาสตร์และมวลเมฆ จ.ราชบุรี
25 เม.ย.2565